Samen met mijn zoon Floris ben ik in 2019 begonnen met de bouw van een spoor 1 locomotief de LTM30 naar het ontwerp van Pim van Schaik. Hoe lang de bouw gaat duren, weet ik nog niet. Maar het is fantastisch te zien hoe Floris enthousiast is.

In juli 2019 hebben we de tekeningen van de locomtotief besteld. We zijn nu aan het bouwen. De bedoeling is om Floris zoveel mogelijk te betrekken bij de bouw, maar aan de grote machines vindt ik hem nog een beetje te klein. Uiteindelijk ben ik uiterst voorzichtig met hem.

Over de locomotief

In de periode 1922-1925 bouwde de Hannoverische Machinenfabrik AG (Hanomag) de loc serie 21 - 35 voor de normaalsporige lijnen van de Limburgsche Tramweg-Maatschappij (LTM). De locs deden dienst op de normaalsporige lijnen in Zuid-Limburg: Maastricht-Vaals (Zijlijn naar Wijle) en Roermond-Sittard (Met vier korte zijlijnen). De los 21 en 34 werden voor 1938 reeds afgevoerd, de over gebleven locs werden bij de opheffing van de LTM verkocht, waarbij twaalf locs naar de Maastrichtse Metaalhandel H.E. Dotremont (welke praktische al het materieel van LTM opkocht) en één loc naar de Staatsmijnen (later via Dotremont nog twee). 

De 26 werd verkocht aan Klöckner & Co in Duitsland, waar deze tot 1949 heeft dienstgedaan. Na verkoop aan Sachtleben Chemie werd de loc in 1954 weer rijvaardig gemaakt en heeft tot 1972 dienstgedaan. In 1972 werd de loc door de Tramweg-Stichting gekocht en terug naar Nederland gehaald, waarna de loc na een revisie in 1974 als LTM 21 (omdat men in de veronderstelling was dat dit de LTM 21 betrof) bij de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik in gebruik werd genomen. Tijdens een restauratie in 2000 werd ontdekt dat het de LTM 26 betrof, waarna de locomotief na de restauratie het correcte nummer terug kreeg. Onderstaand de LTM26 locomotief te Wognum.

In onderstaande tabel zij de technische gegevens opgenomen van de locomotieven. 

Tractievorm Stoom
Fabrikant Hannoverische Machinefabrik AG, Hannover Duitsland
Type  Stoomtramlocomotief 
Gewicht 28,5 ton 
Lengte over buffers  6,73m 
Asindeling Bh2t 
Maximum snelheid  60 km/uur 
Tractiedetails  Verhoop stoomverdeling 
Oorspronkelijke   Limburgse Tramweg Maatschappij (LTM)
 

Het model

Het model is gebaseerd op de tekeningen van de LTM30 zoals getekend door Pim van Schaik en te verkrijgen via www.modelbouwtekeningen.nl. Het betreft een spoor 1 model, oftewel een spoorbreedte van 45mm.

Zelf ben ik de locomotief aan het tekenen in Onshape. Dit om meer een gevoel te krijgen hoe de locomtoef te maken en om hier en daar een (kleine) wijziging door te voeren.

De bouw

Ketel

We zijn begonnen met het maken van de ketel. We maken hierbij gebruik van het ontwerp van de tweede versie ketel van Pim van Schaik. Het betreft een ketel met twee waterpijpen en aan de onderzijde stekels waar het vuur tegen aan komt.

De romp is gemaakt van 35mm koperbuis. De buis is afgedraaid zodat de wanddikte gereduceerd is tot circa 1 mm.

Voor het boren van de gaten in de ketelromp heb ik een opstelling gemaakt van hout zodat ik de romp in de juiste positie kon draaien. Floris heeft meegeholpen met het boren. Nadat ik het werkstuk in de juiste positie had gezet, mocht Floris voorzichtig de gaatjes boren.

De frontjes hebben we gemaakt van het koperbuis materiaal. Hiervoor heeft Floris de buis in de lengte open gezaagd. Hebben we samen het koper roodgloeiend gemaakt en heeft Floris het koper platgeslagen. Floris heeft vervolgens de rondjes voor de frontjes uitgezaagd.

Ik heb een mal en contramal gemaakt voor de frontjes. Floris heeft veel geduld gehad om de frontjes te voorzien van mooie flensen. Uiteindelijk heb ik de frontjes netjes afgedraaid en passend gemaakt.

De pennen heeft Floris ook op lengte afgezaagd. De pennen heb ik vervolgens op maat gedraaid. Nadat ik de Ferulles had gemaakt heb ik alles in elkaar gezet na goed schoonmaken en met flux in te smeren heb ik de ketel in 1 keer in elkaar gesoldeerd met zilver. Hioeronder is een foto gegeven van het resultaat.

Ketel voor LTM30 spoor 1 

Frame

Na de ketel, zijn we begonnen met het frame. Het frame is opgebouwd uit 4mm messing rechthoekig profiel. Floris heeft het messing op maat gezaagd, en in de freesbank zijn de kanten mooi haaks gemaakt. Daarna hebben we de gaten geboord op de freesbank zodat afstanden exact zijn en later de drijfstangen ook exact kunnen worden gemaakt voor een soepele loop.

Wielen

De wielen hebben we gedraaid uit een stuk staal. Hierbij hebben we het spoor 1 profiel aangehouden. De assen hebben we gemaakt van een stuk zilverstaal.

De drijfstangen heb ik gemaakt van 1,5mm metaalplaat. Een plaat heb ik gemonteerd op  een stuk stevig multiplex. Na het boren van de gaten voor de drijfstangpennen, heb ik een profiel in de drijfstang gefreest en heb ik de drijfstangen uitgefreest. 

Machine

De machine betreft een dubbelwerkende oscilerende machine. Via een ongeveer 1 op 2 tandwielverhouding drijft de machine de assen van de locomotief aan. De tandwielen heb ik van messing gemaakt. Bij een clublid van Nederlandse Modelbouw Vereniging Utrecht heb ik de tanden kunnen frezen.

De cilinder heb ik gemaakt uit een blokje messing. Dit is afwijkend van het oorspronkelijk ontwerp. Ik heb het gevoel dat het ook zo kan en dit leek mij handiger om te maken.

Op onderstaande foto is duidelijk de tandwieloverbrenging te zien.

Vuurkist 

De vuurkist heeft Floris voor een groot deel zelf gebouwd. Als eerste heeft floris de vuurkistdelen op 0,5mm messingplaat afgeteeknd. Vervolgens heb ik de messingplaat geknipt. Met de vijl heeft Floris de plaaten op maat gemaakt.

Met wat hulpaanwijzigen heeft Foris de plaatjes gebogen. Vervolgesn hebben we de gaatjes geboord en heeft Floris de vuurkist met kleine klinknagels in elkaar gezet. Zoals op onderstaande foti te zien is, is het allemaal geod gelukt. 

We zijn nu bezig met een afsluiter, de veiligheid, de manometer aansluiting en een brander, zodat we de de machine kunnen laten proefdraaien. 

 

Bronnen

Informatie werd onder ander gehaald van Wikipedia en van de site nmld.locaalspoor.nl